فشار باد لاستیک یکی از سادهترین موارد نگهداری خودرو است، اما تأثیر زیادی بر ایمنی، مصرف سوخت، فرمانپذیری و عمر لاستیک دارد. کم یا زیاد بودن فشار باد میتواند باعث تغییر رفتار خودرو و حتی فرسودگی نامناسب لاستیک شود.
نکته مهم این است که فشار مناسب را نباید صرفاً از روی عدد نوشتهشده روی دیواره لاستیک یا حدس شخصی تعیین کرد. مقدار توصیهشده سازنده خودرو مرجع اصلی است.
فشار باد مناسب لاستیک را از کجا پیدا کنیم؟
بهترین محل برای پیدا کردن فشار باد توصیهشده، یکی از موارد زیر است:
- برچسب روی ستون یا چارچوب درِ سمت راننده
- دفترچه راهنمای خودرو
- گاهی داخل درِ باک
- اطلاعات رسمی سازنده خودرو
روی برچسب ممکن است فشار باد برای شرایط مختلف، مانند بار عادی و بار کامل، جداگانه درج شده باشد.
برای مثال، ممکن است برای محور جلو و عقب اعداد متفاوتی توصیه شده باشد. بنابراین بهتر است فقط یک عدد را برای همه لاستیکها در نظر نگیرید.
یک نکته مهم
عدد درجشده روی دیواره لاستیک معمولاً حداکثر فشار مجاز یا اطلاعات مربوط به خود لاستیک است و لزوماً فشار باد پیشنهادی برای استفاده روزمره خودرو نیست.
بنابراین برای تنظیم باد، ابتدا به برچسب خودرو یا دفترچه آن مراجعه کنید.
چرا فشار باد مناسب اهمیت دارد؟
فشار باد روی سطح تماس لاستیک با جاده، نحوه حرکت خودرو و میزان انعطاف دیواره لاستیک تأثیر میگذارد.
اگر فشار مناسب باشد، لاستیک در شرایطی که سازنده خودرو در نظر گرفته عملکرد میکند.
اما فشار نامناسب میتواند باعث:
- افزایش مصرف سوخت
- کاهش چسبندگی
- افزایش سایش لاستیک
- کاهش پایداری خودرو
- تغییر عملکرد ترمز
- افزایش احتمال آسیب لاستیک
شود.
به همین دلیل، کنترل باد لاستیک باید بخشی از نگهداری معمول خودرو باشد.
اگر باد لاستیک کم باشد چه اتفاقی میافتد؟
وقتی فشار باد کمتر از مقدار توصیهشده باشد، بخش بیشتری از لاستیک با سطح جاده درگیر میشود و مقاومت غلتشی افزایش پیدا میکند.
این وضعیت ممکن است باعث افزایش مصرف سوخت و گرم شدن بیشتر لاستیک شود.
همچنین ممکن است فرمانپذیری خودرو تغییر کند و لاستیک در هنگام حرکت احساس نرمتر و ناپایدارتری داشته باشد.
کمبود شدید باد نیز میتواند خطرناک باشد و احتمال آسیب دیدن لاستیک را افزایش دهد.
اگر باد لاستیک زیاد باشد چه؟
افزایش بیش از حد فشار باد نیز مناسب نیست.
در این حالت سطح تماس لاستیک با جاده میتواند کاهش پیدا کند و خودرو ممکن است رفتار متفاوتی در هنگام ترمزگیری یا عبور از مسیرهای ناهموار داشته باشد.
همچنین ممکن است قسمت مرکزی آج لاستیک سریعتر فرسوده شود.
بنابراین تصور اینکه «هرچه باد بیشتر باشد بهتر است» اشتباه است.
هدف، رسیدن به فشار توصیهشده سازنده است، نه بیشترین فشار ممکن.
فشار باد را چه زمانی اندازه بگیریم؟
بهترین زمان برای بررسی فشار باد، زمانی است که لاستیکها سرد هستند.
وقتی خودرو مدت زیادی حرکت کرده باشد، اصطکاک و گرمای ایجادشده باعث افزایش دمای لاستیک و در نتیجه افزایش فشار داخلی آن میشود.
اگر فشار لاستیک گرم را مبنای تنظیم قرار دهید، ممکن است پس از سرد شدن لاستیک، فشار واقعی کمتر از مقدار مورد نظر باشد.
بهتر است فشار باد را قبل از شروع رانندگی یا پس از توقف طولانی خودرو بررسی کنید.
آیا فشار باد لاستیکهای جلو و عقب باید یکسان باشد؟
نه همیشه.
در برخی خودروها سازنده برای محور جلو و عقب فشارهای متفاوتی تعیین میکند.
این تفاوت میتواند به عواملی مانند:
- وزن خودرو
- توزیع وزن بین محورها
- طراحی سیستم تعلیق
- اندازه لاستیک
- شرایط بارگیری
مرتبط باشد.
بنابراین بهتر است به برچسب مخصوص خودرو مراجعه کنید و فشار هر محور را طبق همان تنظیم کنید.
آیا هنگام مسافرت باید باد لاستیک را تغییر دهیم؟
در بسیاری از خودروها، سازنده برای شرایط بار کامل یا تعداد سرنشین و بار بیشتر فشار متفاوتی اعلام میکند.
اگر قرار است خودرو با سرنشینان و بار زیادی در مسافت طولانی حرکت کند، باید دستورالعمل سازنده را بررسی کنید.
اگر روی برچسب خودرو فشار جداگانهای برای بار کامل درج شده باشد، همان عدد باید ملاک قرار گیرد.
افزایش فشار باد بدون توجه به توصیه سازنده کار درستی نیست.
چگونه فشار باد لاستیک را اندازه بگیریم؟
برای اندازهگیری میتوان از فشارسنج مخصوص لاستیک استفاده کرد.
روش کلی به این شکل است:
- خودرو را در شرایط مناسب و ترجیحاً با لاستیک سرد متوقف کنید.
- درپوش والو را باز کنید.
- فشارسنج را به والو متصل کنید.
- عدد فشار را بخوانید.
- آن را با مقدار توصیهشده خودرو مقایسه کنید.
- در صورت نیاز باد اضافه یا کم کنید.
- دوباره فشار را اندازه بگیرید.
- درپوش والو را ببندید.
اگر از دستگاههای دیجیتال یا پمپهای دارای فشارسنج استفاده میکنید، بهتر است دقت دستگاه نیز قابل اعتماد باشد.
فشار باد لاستیک با چه واحدی اندازهگیری میشود؟
فشار باد ممکن است با واحدهای مختلفی نمایش داده شود؛ از جمله:
- PSI
- bar
- kPa
برای مثال ممکن است روی یک دستگاه PSI نمایش داده شود، در حالی که برچسب خودرو فشار را با kPa یا bar نوشته باشد.
قبل از تنظیم باد، مطمئن شوید واحدها را اشتباه با یکدیگر مقایسه نمیکنید.
آیا لاستیک زاپاس هم باید بررسی شود؟
بله.
لاستیک زاپاس ممکن است مدت زیادی بدون استفاده در خودرو باقی بماند و به همین دلیل گاهی فشار آن فراموش میشود.
بهتر است در سرویسهای دورهای، فشار و وضعیت لاستیک زاپاس نیز بررسی شود.
در بعضی خودروها لاستیک زاپاس اندازه یا فشار توصیهشده متفاوتی دارد؛ بنابراین اطلاعات مربوط به همان لاستیک را بررسی کنید.
چرا باد لاستیکها کم میشود؟
کاهش فشار باد همیشه به معنی پنچری واضح نیست.
دلایل احتمالی شامل:
- پنچری یا سوراخ شدن لاستیک
- نشتی از والو
- مشکل در رینگ
- آسیب دیواره لاستیک
- تغییرات دما
است.
اگر یکی از لاستیکها مرتباً فشار خود را از دست میدهد، فقط دوباره باد زدن کافی نیست و باید علت نشتی پیدا شود.
تغییر دما چه تأثیری بر فشار باد دارد؟
دمای محیط میتواند روی فشار هوای داخل لاستیک تأثیر بگذارد.
به همین دلیل ممکن است با تغییر فصل یا کاهش شدید دمای هوا، فشار باد لاستیک تغییر کند.
این موضوع اهمیت بررسی دورهای فشار باد را بیشتر میکند.
البته نباید صرفاً بر اساس تغییر دما، فشار را بهصورت حدسی تغییر دهید؛ همیشه مقدار توصیهشده سازنده خودرو را مبنا قرار دهید.
آیا سیستم TPMS فشار باد را نشان میدهد؟
برخی خودروها به سیستم پایش فشار باد لاستیک یا TPMS مجهز هستند.
این سیستم میتواند در صورت کاهش غیرعادی فشار، به راننده هشدار دهد.
اما حتی در خودروهای مجهز به TPMS نیز بررسی دستی یا کنترل دورهای فشار اهمیت دارد؛ زیرا سیستم هشدار لزوماً جایگزین بررسی منظم لاستیکها نیست.
اگر چراغ هشدار فشار باد روشن شد، ابتدا فشار واقعی لاستیکها را بررسی کنید و در صورت نیاز علت کاهش فشار را پیدا کنید.
فشار باد مناسب چه تأثیری بر مصرف سوخت دارد؟
وقتی باد لاستیک کمتر از مقدار مناسب باشد، مقاومت غلتشی میتواند افزایش پیدا کند و موتور برای حرکت خودرو انرژی بیشتری مصرف کند.
در نتیجه ممکن است مصرف سوخت افزایش یابد.
البته فشار باد تنها عامل مؤثر بر مصرف سوخت نیست. وزن خودرو، سرعت، سبک رانندگی، وضعیت موتور و شرایط جاده نیز تأثیر دارند.
بنابراین تنظیم باد لاستیک یک راهکار ساده برای کمک به عملکرد اقتصادیتر خودرو است، اما نباید انتظار کاهش بسیار زیاد مصرف سوخت صرفاً با تنظیم باد داشت.
آیا فشار باد نامناسب باعث لرزش فرمان میشود؟
در برخی شرایط، فشار نامناسب یا تفاوت قابل توجه فشار بین لاستیکها میتواند روی رفتار خودرو و احساس فرمان تأثیر بگذارد.
اگر پس از تنظیم صحیح فشار همچنان فرمان میلرزد، باید موارد دیگری مانند بالانس چرخ، لاستیک، میزان فرمان و جلوبندی بررسی شوند.
بنابراین هر لرزش فرمان را نباید فقط به فشار باد نسبت داد.
چکلیست بررسی فشار باد لاستیک
برای نگهداری بهتر لاستیکها:
☐ فشار توصیهشده را از برچسب خودرو پیدا کنید.
☐ فشار را در حالت سرد اندازه بگیرید.
☐ فشار محور جلو و عقب را جداگانه بررسی کنید.
☐ شرایط بارگیری خودرو را در نظر بگیرید.
☐ فشار لاستیک زاپاس را نیز کنترل کنید.
☐ اگر یک لاستیک مرتباً کمباد میشود، نشتی را بررسی کنید.
☐ به چراغ هشدار TPMS توجه کنید.
☐ فشار باد را بهصورت دورهای کنترل کنید.
سؤالات متداول
فشار باد مناسب لاستیک را از کجا بفهمیم؟
بهترین مرجع، برچسب اطلاعات خودرو یا دفترچه راهنمای آن است.
آیا عدد روی دیواره لاستیک همان فشار مناسب خودرو است؟
خیر. عدد روی دیواره لاستیک معمولاً برای مشخصات و محدودیتهای خود لاستیک است و لزوماً فشار پیشنهادی خودرو نیست.
باد لاستیک را گرم اندازه بگیریم یا سرد؟
بهتر است فشار باد در حالت سرد اندازهگیری و تنظیم شود.
آیا فشار باد لاستیکهای جلو و عقب یکسان است؟
نه لزوماً. ممکن است سازنده برای محور جلو و عقب فشارهای متفاوتی توصیه کرده باشد.
هر چند وقت یکبار فشار باد را بررسی کنیم؟
بهتر است بهصورت دورهای و همچنین قبل از سفرهای طولانی آن را بررسی کنید. اگر لاستیک مرتباً کمباد میشود، باید علت آن مشخص شود.
آیا باد زیاد بهتر از باد کم است؟
خیر. هر دو حالت میتوانند عملکرد خودرو و عمر لاستیک را تحت تأثیر قرار دهند. فشار مناسب همان مقدار توصیهشده سازنده خودرو است.
جمعبندی
برای پیدا کردن فشار باد مناسب لاستیک خودرو، مهمترین مرجع برچسب خودرو یا دفترچه راهنمای آن است. فشار را بهتر است زمانی که لاستیکها سرد هستند بررسی کنید و در تنظیم آن، تفاوت فشار محور جلو و عقب و شرایط بارگیری را نیز در نظر بگیرید.
کم یا زیاد بودن باد میتواند روی ایمنی، مصرف سوخت، فرمانپذیری و عمر لاستیک تأثیر بگذارد. بنابراین کنترل منظم فشار باد، یکی از سادهترین کارهایی است که میتوان برای نگهداری بهتر خودرو انجام داد.
اگر درباره نگهداری خودرو، انتخاب لاستیک، بیمه خودرو یا مسائل مربوط به خرید و فروش خودرو نیاز به راهنمایی دارید، میتوانید با مشاوران سامانه مشاوره جامع و آنلاین الو کمک در ارتباط باشید.
برای مطالعه بیشتر، میتوانید مقالات زیر را نیز بررسی کنید:
علت روشن شدن چراغ چک خودرو چیست؟
چرا خودرو در حالت درجا لرزش دارد؟
