رشد سریع رایانش ابری (Cloud Computing) باعث شده بسیاری از شرکتها بخش مهمی از زیرساختهای فناوری اطلاعات خود را به سرویسهای ابری منتقل کنند. امروزه سازمانها از خدمات شرکتهایی مانند AWS، Microsoft Azure، Google Cloud و سایر ارائهدهندگان برای میزبانی نرمافزارها، ذخیرهسازی دادهها و اجرای سرویسهای مختلف استفاده میکنند.
در سالهای اخیر، بسیاری از کسبوکارها به جای وابسته بودن به یک ارائهدهنده، به سمت Multi Cloud یا استفاده همزمان از چند سرویسدهنده ابری حرکت کردهاند. در این رویکرد، سازمان خدمات مختلف خود را بین چند پلتفرم ابری توزیع میکند تا از مزایای هرکدام بهره ببرد و وابستگی خود را به یک شرکت کاهش دهد.
با وجود مزایای فراوان، Multi Cloud نیز چالشهای خاص خود را دارد و اجرای آن بدون برنامهریزی مناسب میتواند باعث افزایش هزینه و پیچیدگی مدیریت زیرساخت شود. در این مقاله با مفهوم Multi Cloud، مزایا، معایب و نکات مهم در پیادهسازی آن آشنا میشویم.

Multi Cloud چیست؟
Multi Cloud به استفاده همزمان از خدمات دو یا چند ارائهدهنده رایانش ابری گفته میشود.
برای مثال، یک شرکت ممکن است:
- پایگاه داده خود را روی Microsoft Azure اجرا کند.
- فایلهای پشتیبان را در Google Cloud ذخیره کند.
- وبسایت اصلی را روی AWS میزبانی کند.
- از یک سرویس ابری دیگر برای تحلیل داده یا هوش مصنوعی استفاده کند.
در این مدل، هر سرویس بر اساس نیاز کسبوکار و قابلیتهای هر پلتفرم انتخاب میشود.
تفاوت Multi Cloud و Hybrid Cloud
گاهی این دو مفهوم با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند.
در معماری Hybrid Cloud، سازمان بخشی از زیرساخت خود را در دیتاسنتر داخلی و بخشی دیگر را در فضای ابری نگهداری میکند.
اما در Multi Cloud، تمام یا بخش عمده سرویسها در فضای ابری قرار دارند، با این تفاوت که از چند ارائهدهنده مختلف استفاده میشود.
ممکن است یک سازمان همزمان از هر دو رویکرد نیز استفاده کند.
چرا شرکتها به سمت Multi Cloud میروند؟
وابستگی کامل به یک سرویسدهنده ابری همیشه تصمیم مناسبی نیست. هر ارائهدهنده نقاط قوت و محدودیتهای خاص خود را دارد.
برای مثال ممکن است یک شرکت در زمینه هوش مصنوعی عملکرد بهتری داشته باشد، در حالی که شرکت دیگر هزینه ذخیرهسازی پایینتر یا زیرساخت قویتری برای پایگاه داده ارائه دهد.
به همین دلیل بسیاری از سازمانها ترجیح میدهند از بهترین قابلیتهای هر پلتفرم استفاده کنند.
مهمترین مزایای Multi Cloud
کاهش وابستگی به یک ارائهدهنده
یکی از مهمترین مزایای Multi Cloud، جلوگیری از Vendor Lock-in یا وابستگی کامل به یک شرکت است.
اگر تمام زیرساخت سازمان روی یک ارائهدهنده قرار داشته باشد، تغییر سرویسدهنده در آینده بسیار دشوار و پرهزینه خواهد بود.
اما در معماری Multi Cloud این وابستگی تا حد زیادی کاهش پیدا میکند و سازمان انعطافپذیری بیشتری خواهد داشت.
افزایش پایداری سرویسها
گاهی ممکن است یکی از سرویسدهندگان ابری دچار اختلال یا قطعی شود.
اگر تمام خدمات شرکت روی همان زیرساخت قرار داشته باشند، کسبوکار نیز متوقف خواهد شد.
در Multi Cloud میتوان بخشی از سرویسها را روی ارائهدهنده دیگری نگهداری کرد تا در صورت بروز مشکل، فعالیت سازمان با کمترین اختلال ادامه پیدا کند.
این موضوع برای کسبوکارهایی که ارائه خدمات بدون وقفه برای آنها اهمیت زیادی دارد، یک مزیت مهم محسوب میشود.
استفاده از بهترین خدمات هر پلتفرم
هیچ ارائهدهنده ابری در تمام زمینهها بهترین نیست.
برای مثال:
- ممکن است یک شرکت در خدمات یادگیری ماشین عملکرد بهتری داشته باشد.
- دیگری امکانات امنیتی پیشرفتهتری ارائه دهد.
- یک سرویسدهنده هزینه ذخیرهسازی پایینتری داشته باشد.
- شرکت دیگری شبکه توزیع محتوا (CDN) گستردهتری داشته باشد.
در معماری Multi Cloud سازمان میتواند برای هر نیاز، مناسبترین سرویس را انتخاب کند.
افزایش انعطافپذیری کسبوکار
نیازهای فناوری اطلاعات سازمانها به مرور زمان تغییر میکند.
استفاده از چند ارائهدهنده باعث میشود شرکت راحتتر بتواند زیرساخت خود را توسعه دهد، سرویسهای جدید اضافه کند یا بخشی از بار کاری را بین پلتفرمهای مختلف جابهجا کند.
معایب استفاده از Multi Cloud
افزایش پیچیدگی مدیریت
مهمترین چالش Multi Cloud، مدیریت همزمان چند محیط ابری است.
هر ارائهدهنده ابزارها، پنل مدیریتی، ساختار امنیتی و روشهای پیکربندی متفاوتی دارد.
مدیران فناوری اطلاعات باید بر همه این محیطها تسلط داشته باشند و هماهنگی میان آنها را حفظ کنند.
افزایش هزینههای عملیاتی
اگرچه Multi Cloud در برخی بخشها باعث صرفهجویی میشود، اما مدیریت چند سرویسدهنده مختلف ممکن است هزینههای جدیدی ایجاد کند.
برای مثال:
- آموزش نیروها
- ابزارهای مانیتورینگ
- انتقال داده بین سرویسها
- مدیریت امنیت
- پشتیبانی فنی
همگی میتوانند هزینههای عملیاتی را افزایش دهند.
دشوارتر شدن امنیت
زمانی که دادهها بین چند محیط ابری توزیع میشوند، مدیریت امنیت نیز پیچیدهتر خواهد شد.
سازمان باید اطمینان حاصل کند که:
- دسترسی کاربران بهدرستی کنترل شده است.
- اطلاعات در تمام محیطها رمزگذاری میشوند.
- سیاستهای امنیتی در همه سرویسها یکسان اجرا میشوند.
در غیر این صورت احتمال ایجاد نقاط ضعف امنیتی افزایش پیدا میکند.
انتقال داده بین سرویسهای مختلف
گاهی لازم است اطلاعات بین دو ارائهدهنده ابری منتقل شوند.
این انتقال علاوه بر افزایش زمان، ممکن است هزینههای اضافی نیز به همراه داشته باشد. همچنین اگر طراحی معماری مناسب نباشد، عملکرد نرمافزار نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
چه سازمانهایی بیشتر به Multi Cloud نیاز دارند؟
استفاده از Multi Cloud برای همه شرکتها ضروری نیست.
این معماری بیشتر برای سازمانهایی مناسب است که:
- چندین سامانه مهم دارند.
- کاربران زیادی در مناطق مختلف جهان دارند.
- به دسترسپذیری بسیار بالا نیاز دارند.
- پروژههای مبتنی بر هوش مصنوعی یا تحلیل داده اجرا میکنند.
- نمیخواهند به یک ارائهدهنده خاص وابسته شوند.
برای بسیاری از شرکتهای کوچک، استفاده از یک سرویسدهنده ابری معتبر ممکن است گزینه مناسبتر و اقتصادیتری باشد.
چگونه Multi Cloud را بهدرستی پیادهسازی کنیم؟
قبل از انتخاب این معماری باید اهداف سازمان مشخص شوند.
سپس لازم است مشخص شود هر سرویس روی کدام پلتفرم اجرا خواهد شد و دلیل این انتخاب چیست.
استفاده از ابزارهای مانیتورینگ متمرکز، مدیریت هویت کاربران، سیاستهای امنیتی یکپارچه و خودکارسازی استقرار سرویسها از مهمترین اقداماتی هستند که موفقیت پروژه را افزایش میدهند.
همچنین بهتر است معماری سیستم بهگونهای طراحی شود که جابهجایی سرویسها بین ارائهدهندگان مختلف در آینده تا حد امکان ساده باشد.
سوالات متداول
Multi Cloud چیست؟
استفاده همزمان از خدمات دو یا چند ارائهدهنده رایانش ابری برای اجرای زیرساختها و نرمافزارهای سازمان را Multi Cloud میگویند.
آیا Multi Cloud از Hybrid Cloud بهتر است؟
لزوماً خیر. انتخاب بین این دو معماری به نیازهای فنی، بودجه و اهداف هر سازمان بستگی دارد.
مهمترین مزیت Multi Cloud چیست؟
کاهش وابستگی به یک ارائهدهنده، افزایش دسترسپذیری سرویسها و امکان استفاده از بهترین قابلیتهای هر پلتفرم از مهمترین مزایای آن هستند.
بزرگترین چالش Multi Cloud چیست؟
پیچیدگی مدیریت، افزایش هزینههای عملیاتی و دشوارتر شدن مدیریت امنیت از مهمترین چالشهای این معماری محسوب میشوند.

نتیجهگیری
Multi Cloud یکی از مهمترین رویکردهای مدیریت زیرساختهای فناوری اطلاعات در سازمانهای مدرن است و به شرکتها کمک میکند از مزایای چندین ارائهدهنده رایانش ابری بهصورت همزمان بهره ببرند. این معماری میتواند انعطافپذیری، پایداری و قابلیت توسعه سیستمها را افزایش دهد، اما در مقابل مدیریت، امنیت و کنترل هزینهها را نیز پیچیدهتر میکند. بنابراین قبل از پیادهسازی Multi Cloud باید نیازهای واقعی سازمان، توان مدیریتی تیم فناوری اطلاعات و اهداف بلندمدت کسبوکار بهدقت بررسی شوند تا این رویکرد بیشترین ارزش را برای سازمان ایجاد کند.
اگر درباره Multi Cloud، رایانش ابری، زیرساختهای فناوری اطلاعات، امنیت Cloud یا طراحی معماری سیستمهای سازمانی سؤال دارید، میتوانید با کارشناسان سامانه مشاوره جامع و آنلاین الو کمک در ارتباط باشید. مشاوران این مجموعه آمادهاند تا متناسب با نیاز کسبوکار شما، بهترین راهکارهای طراحی و مدیریت زیرساختهای ابری را ارائه دهند.
آیا سازمان شما از چند سرویسدهنده ابری استفاده میکند یا ترجیح میدهید تمام زیرساخت خود را روی یک پلتفرم مدیریت کنید؟ تجربه و دیدگاه خود را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.
برای مطالعه بیشتر، میتوانید مقالات زیر را نیز بررسی کنید:
آیا شرکتهای کوچک به پشتیبانگیری ابری نیاز دارند؟
تهدیدات امنیتی اینترنت اشیا در خانههای هوشمند
مزایا و معایب استفاده از VPN سازمانی
چگونه حملات باجافزاری را شناسایی کنیم؟
نقش Data Governance در شرکتهای دادهمحور
آیا Low-Code آینده توسعه نرمافزار است؟