تشخیص وزن مناسب سگ یا گربه فقط با نگاه کردن به عدد روی ترازو امکان‌پذیر نیست. دو حیوان با وزن یکسان می‌توانند به دلیل تفاوت در نژاد، جثه، سن و میزان عضله، وضعیت بدنی کاملاً متفاوتی داشته باشند.
به همین دلیل دامپزشکان علاوه بر وزن، از شاخصی به نام امتیاز وضعیت بدنی یا BCS برای بررسی میزان چربی بدن استفاده می‌کنند.
از کجا بفهمیم وزن سگ یا گربه مناسب است؟
یکی از روش‌های ساده، بررسی بدن حیوان از بالا و از کنار است. در وضعیت ایده‌آل، دنده‌ها باید بدون فشار زیاد قابل لمس باشند، اما نباید لایه ضخیمی از چربی روی آن‌ها قرار گرفته باشد.
از نمای بالا نیز باید بتوان یک فرورفتگی مشخص در ناحیه کمر مشاهده کرد. از نمای جانبی، شکم معمولاً باید کمی به سمت بالا جمع شده باشد.
اگر دنده‌ها به‌سختی لمس می‌شوند، کمر تقریباً دیده نمی‌شود و شکم حالت گرد پیدا کرده است، احتمال اضافه‌وزن وجود دارد.
امتیاز وضعیت بدنی یا BCS چیست؟
BCS یک روش استاندارد برای ارزیابی میزان چربی بدن حیوان است. یکی از سیستم‌های رایج، مقیاس ۹ امتیازی است که در آن معمولاً امتیاز ۴ تا ۵ محدوده ایده‌آل محسوب می‌شود. در این مقیاس، امتیازهای بالاتر نشان‌دهنده افزایش چربی بدن هستند.
این شاخص برای سگ و گربه کاربرد دارد و بهتر است در کنار وزن و بررسی وضعیت عضلات تفسیر شود. بنابراین ممکن است یک حیوان از نظر وزن عدد مناسبی داشته باشد، اما به دلیل کاهش عضله یا افزایش چربی، وضعیت بدنی ایده‌آلی نداشته باشد.
چه نشانه‌هایی می‌تواند از چاقی حیوان خبر دهد؟
اضافه‌وزن همیشه در روزهای اول به‌وضوح دیده نمی‌شود و افزایش تدریجی وزن ممکن است برای صاحب حیوان قابل توجه نباشد. برخی نشانه‌های رایج عبارت‌اند از:
- به‌سختی لمس شدن دنده‌ها
- کم‌رنگ شدن یا از بین رفتن خط کمر
- کاهش تحرک و تمایل کمتر به بازی
- سختی در بالا رفتن از پله یا پریدن
- نفس‌نفس زدن یا خستگی سریع‌تر هنگام فعالیت
- افزایش محسوس چربی در اطراف شکم و کمر
در حیوانات دارای اضافه‌وزن، مشکلات حرکتی و برخی بیماری‌ها نیز ممکن است بیشتر دیده شوند؛ بنابراین چاقی فقط یک مسئله ظاهری نیست.
چگونه از چاق شدن سگ یا گربه جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از چاقی بیشتر از هر چیز به کنترل مقدار غذای دریافتی و میزان فعالیت حیوان وابسته است. یکی از اشتباهات رایج این است که مقدار غذای اصلی اندازه‌گیری می‌شود، اما کالری موجود در تشویقی‌ها، غذای سفره و خوراکی‌های جانبی در نظر گرفته نمی‌شود.
برای کنترل بهتر وزن:
- غذای روزانه را با مقدار مشخص و قابل اندازه‌گیری ارائه کنید.
- تشویقی‌ها را بخشی از دریافت غذایی روزانه در نظر بگیرید.
- از دادن مداوم غذای سفره خودداری کنید.
- فعالیت متناسب با سن و وضعیت جسمی حیوان داشته باشید.
- وزن و وضعیت بدنی را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید.
- تغییرات وزن را ثبت کنید تا افزایش تدریجی زودتر مشخص شود.
AAHA نیز تأکید می‌کند که ارزیابی تغذیه باید شامل سابقه غذایی، تشویقی‌ها، سطح فعالیت، وزن، BCS و وضعیت عضلات باشد.
اگر حیوان چاق شد، رژیم غذایی را خودسرانه کم نکنیم
کاهش وزن سگ یا گربه باید متناسب با شرایط همان حیوان برنامه‌ریزی شود. سن، میزان فعالیت، بیماری‌های زمینه‌ای، داروها و وزن ایده‌آل می‌توانند روی نیاز غذایی اثر بگذارند.
به همین دلیل، کم کردن شدید غذا بدون نظر دامپزشک روش مناسبی نیست. برنامه کاهش وزن باید با پایش وزن و BCS همراه باشد و در صورت نیاز مقدار غذای دریافتی یا فعالیت اصلاح شود.
به‌خصوص در حیوانی که بیماری زمینه‌ای، کاهش عضله یا تغییرات غیرعادی وزن دارد، بهتر است قبل از ایجاد تغییر جدی در رژیم غذایی، معاینه دامپزشکی انجام شود.
سوالات متداول
آیا وزن مناسب همه سگ‌ها و گربه‌ها یکسان است؟
خیر. نژاد، اندازه بدن، سن، جنسیت، عضله و سطح فعالیت روی وزن مناسب اثر می‌گذارند.
آیا فقط با ترازو می‌توان چاقی حیوان را تشخیص داد؟
خیر. وزن باید در کنار BCS و وضعیت عضلات بررسی شود.
اگر دنده‌های حیوان قابل لمس نباشد یعنی چاق است؟
می‌تواند نشانه اضافه‌وزن باشد، اما برای قضاوت دقیق‌تر باید شکل کمر، شکم و میزان چربی بدن نیز بررسی شود.
آیا تشویقی‌ها می‌توانند باعث چاقی سگ یا گربه شوند؟
بله. تشویقی، غذای سفره و خوراکی‌های جانبی بخشی از دریافت کالری حیوان هستند و باید در برنامه غذایی او در نظر گرفته شوند.
جمع‌بندی
برای تشخیص وزن مناسب سگ یا گربه، بهتر است فقط به عدد ترازو نگاه نکنیم. قابل لمس بودن دنده‌ها، مشخص بودن کمر، فرم شکم و میزان چربی بدن در کنار وزن و وضعیت عضلات، تصویر دقیق‌تری از شرایط حیوان ارائه می‌دهد.
اگر حیوان اضافه‌وزن دارد، کاهش غذا به‌صورت خودسرانه راه‌حل مناسبی نیست. یک برنامه غذایی و فعالیت متناسب با شرایط حیوان، همراه با پایش منظم وزن و BCS، می‌تواند به حفظ وزن سالم کمک کند.
برای بررسی وضعیت تغذیه و وزن حیوان و دریافت راهنمایی متناسب با شرایط آن، می‌توانید با مشاوران حرفه‌ای ما در پلتفرم مشاوره جامع و آنلاین الوکمک در ارتباط باشید.
به نظر شما کدام مورد بیشتر باعث چاق شدن حیوانات خانگی می‌شود؛ غذای اضافه، تشویقی یا کمبود فعالیت؟
