چرا معماری Serverless برای بعضی پروژه‌ها مناسب است و برای بعضی نه؟

با رشد سرویس‌های ابری، روش‌های مختلفی برای طراحی و اجرای نرم‌افزار به وجود آمده‌اند. یکی از این روش‌ها معماری Serverless است؛ مدلی که به تیم‌های توسعه اجازه می‌دهد بدون مدیریت مستقیم بسیاری از جزئیات سرورها، کدهای خود را اجرا کنند.

با وجود نام Serverless، در این معماری همچنان سرور وجود دارد؛ اما مدیریت بخش زیادی از زیرساخت بر عهده ارائه‌دهنده سرویس ابری است. همین موضوع می‌تواند برای برخی پروژه‌ها مزیت بزرگی باشد، اما در پروژه‌های دیگر محدودیت‌هایی ایجاد کند.

بنابراین سؤال اصلی این نیست که Serverless خوب است یا بد، بلکه این است که آیا با نیازهای پروژه شما تناسب دارد یا خیر؟

معماری Serverless چیست؟

در معماری سنتی، تیم فنی معمولاً مسئولیت بیشتری برای مدیریت سرور، سیستم‌عامل، ظرفیت منابع و مقیاس‌پذیری دارد. در Serverless، ارائه‌دهنده Cloud بخش زیادی از این وظایف را مدیریت می‌کند.

یکی از رایج‌ترین مدل‌های Serverless، اجرای Functionها در پاسخ به رویدادهاست. برای مثال وقتی کاربر فرمی را در یک وب‌سایت ارسال می‌کند، یک Function می‌تواند اطلاعات را پردازش و نتیجه را ذخیره کند.

در این مدل، توسعه‌دهنده بیشتر روی منطق برنامه تمرکز می‌کند و کمتر درگیر مدیریت مستقیم سرور می‌شود.

مزایای Serverless برای پروژه‌ها

کاهش مسئولیت مدیریت زیرساخت

یکی از مهم‌ترین مزایای Serverless این است که تیم توسعه معمولاً لازم نیست بسیاری از وظایف مربوط به سرورها را خودش مدیریت کند. این موضوع می‌تواند برای تیم‌های کوچک که نیروی متخصص محدودی دارند مفید باشد.

مقیاس‌پذیری ساده‌تر

در برخی سرویس‌های Serverless، زیرساخت می‌تواند متناسب با تعداد درخواست‌ها مقیاس پیدا کند. بنابراین لازم نیست برای هر افزایش موقت در ترافیک، سرورهای بیشتری به‌صورت دستی تنظیم شوند.

برای مثال یک کمپین تبلیغاتی ممکن است در مدت کوتاهی تعداد درخواست‌های یک وب‌سایت را چند برابر کند. Serverless می‌تواند برای چنین الگوهایی گزینه قابل بررسی باشد.

پرداخت متناسب با مصرف

در بسیاری از مدل‌های Serverless، هزینه بر اساس میزان استفاده از سرویس محاسبه می‌شود. بنابراین برای پروژه‌هایی که بار کاری آن‌ها کم یا متغیر است، ممکن است هزینه زیرساخت با مصرف واقعی تناسب بیشتری داشته باشد.

البته این موضوع به مدل قیمت‌گذاری سرویس و الگوی مصرف بستگی دارد و Serverless همیشه ارزان‌تر نیست.

سرعت بیشتر در توسعه

وقتی بخشی از مدیریت زیرساخت به ارائه‌دهنده Cloud سپرده شود، تیم می‌تواند زمان بیشتری برای توسعه قابلیت‌های اصلی محصول اختصاص دهد.

محدودیت‌های معماری Serverless

Serverless در کنار مزایای خود محدودیت‌هایی هم دارد که باید پیش از انتخاب آن بررسی شوند.

Cold Start

اگر یک Function برای مدتی اجرا نشده باشد، اجرای مجدد آن ممکن است با تأخیر همراه شود؛ پدیده‌ای که معمولاً با عنوان Cold Start شناخته می‌شود.

برای برنامه‌هایی که به پاسخ‌دهی بسیار سریع و قابل پیش‌بینی نیاز دارند، این موضوع می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.

وابستگی به ارائه‌دهنده سرویس

وقتی معماری برنامه به سرویس‌های خاص یک Cloud Provider وابسته می‌شود، انتقال آن به ارائه‌دهنده دیگر ممکن است دشوارتر باشد.

به همین دلیل باید از ابتدا میزان وابستگی به سرویس‌های اختصاصی را در نظر گرفت.

کنترل کمتر روی زیرساخت

در معماری Serverless، تیم کنترل مستقیمی بر تمام جزئیات محیط اجرا ندارد. این موضوع برای بعضی سازمان‌ها که نیاز به کنترل دقیق زیرساخت یا تنظیمات خاص دارند، می‌تواند محدودیت ایجاد کند.

پیچیدگی در سیستم‌های بزرگ

اگر یک نرم‌افزار به تعداد زیادی Function و سرویس وابسته باشد، مدیریت ارتباط میان آن‌ها، مانیتورینگ و عیب‌یابی می‌تواند پیچیده شود.

در چنین شرایطی طراحی معماری مناسب و داشتن ابزارهای مشاهده‌پذیری اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

Serverless برای چه پروژه‌هایی مناسب‌تر است؟

این معماری معمولاً زمانی ارزش بررسی بیشتری دارد که پروژه دارای ویژگی‌هایی مانند موارد زیر باشد:

• بار کاری متغیر یا غیرقابل پیش‌بینی
• درخواست‌های مستقل و رویدادمحور
• نیاز به توسعه سریع
• تیم فنی کوچک
• استفاده گسترده از سرویس‌های ابری
• اجرای پردازش‌های کوتاه و مشخص

برای نمونه، پردازش فرم‌های آنلاین، ارسال اعلان، پردازش فایل پس از آپلود یا اجرای برخی وظایف زمان‌بندی‌شده می‌تواند با مدل Serverless سازگار باشد.

چه پروژه‌هایی ممکن است گزینه مناسبی نباشند؟

برخی پروژه‌ها به کنترل مداوم و قابل پیش‌بینی روی منابع نیاز دارند. برای مثال نرم‌افزاری که پردازش‌های طولانی و مداوم انجام می‌دهد، ممکن است با محدودیت‌های مدل Serverless روبه‌رو شود.

همچنین اگر سازمان به زیرساخت اختصاصی، کنترل کامل محیط اجرا یا قابلیت جابه‌جایی آسان میان ارائه‌دهندگان نیاز داشته باشد، باید وابستگی‌های Serverless را با دقت بیشتری بررسی کند.

به همین دلیل انتخاب معماری باید بر اساس نیاز واقعی پروژه انجام شود، نه صرفاً محبوبیت یک فناوری.

Serverless یا معماری سنتی؟

برای تصمیم‌گیری می‌توان چند عامل اصلی را مقایسه کرد:

این جدول به معنی برتری یک مدل نسبت به دیگری نیست؛ بلکه نشان می‌دهد هر معماری برای شرایط متفاوتی طراحی شده است.

قبل از انتخاب Serverless چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

پیش از تصمیم‌گیری، چند سؤال مهم از خود بپرسید:

الگوی ترافیک چگونه است؟ آیا درخواست‌ها ثابت هستند یا گاهی افزایش شدیدی دارند؟

پردازش‌ها چقدر طول می‌کشند؟ اگر بسیاری از عملیات طولانی باشند، باید محدودیت‌های سرویس انتخابی بررسی شود.

میزان وابستگی به Cloud Provider چقدر قابل قبول است؟

تیم فنی چه میزان کنترل روی زیرساخت نیاز دارد؟

هزینه واقعی در مقیاس موردنظر چقدر خواهد بود؟

پاسخ به همین چند سؤال می‌تواند مشخص کند Serverless ارزش بررسی دارد یا معماری دیگری منطقی‌تر است.

در آخر…

معماری Serverless می‌تواند مدیریت زیرساخت را ساده‌تر کند، توسعه را سرعت دهد و برای پروژه‌هایی با بار متغیر یا رویدادمحور گزینه مناسبی باشد. در مقابل، موضوعاتی مانند Cold Start، وابستگی به ارائه‌دهنده، کنترل کمتر روی زیرساخت و پیچیدگی سیستم‌های بزرگ باید پیش از انتخاب آن بررسی شوند.

در نهایت، Serverless یک راه‌حل عمومی برای تمام پروژه‌ها نیست. انتخاب معماری مناسب باید بر اساس نوع محصول، الگوی مصرف، نیازهای عملکردی، بودجه و توان فنی تیم انجام شود.

اگر برای انتخاب معماری مناسب یا تصمیم‌گیری درباره زیرساخت نرم‌افزاری کسب‌وکارتان نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید با مشاوران حرفه‌ای ما در پلتفرم مشاوره جامع و آنلاین الوکمک در ارتباط باشید.

اگر تاکنون با Serverless کار کرده‌اید، کدام ویژگی آن بیشتر برایتان چالش‌برانگیز بوده است؛ هزینه، وابستگی به سرویس‌دهنده یا محدودیت‌های فنی؟