در سالهای اخیر، تعداد افرادی که به دنبال پناهندگی در کشورهای اروپایی هستند، افزایش چشمگیری داشته است. جنگها، بحرانهای اقتصادی، تبعیضهای اجتماعی و تهدیدهای جانی، بسیاری را وادار میکند که کشور خود را ترک کرده و به دنبال امنیت و آیندهای بهتر در اروپا باشند. اما یکی از مهمترین دغدغههای این افراد، حقوق پناهجویان و حمایتهایی است که میتوانند دریافت کنند.
اگر شما یا یکی از عزیزانتان در حال طی کردن این مسیر هستید، آگاهی از قوانین و حقوق پناهجویان در کشورهای مختلف اروپایی، به شما کمک میکند تا تصمیمات بهتری بگیرید و از حقوق خود دفاع کنید. در این مقاله، به بررسی حقوق قانونی، حمایتهای مالی، خدمات درمانی و آموزشی و همچنین چالشهایی که پناهجویان با آن روبهرو هستند، میپردازیم.
پناهجو کیست و چه تفاوتی با مهاجر دارد؟
برای درک بهتر حقوق پناهجویان، ابتدا باید بدانیم که “پناهجو” چه کسی است. بر اساس کنوانسیون 1951 ژنو، پناهجو فردی است که به دلیل جنگ، تهدید جانی، آزار سیاسی، نژادی، مذهبی یا اجتماعی مجبور به ترک کشور خود شده و درخواست حمایت از یک کشور دیگر را داده است.
در مقابل، “مهاجر” فردی است که بهصورت داوطلبانه و برای بهبود شرایط زندگی، کار یا تحصیل، کشور خود را ترک میکند. این تفاوت مهم است، زیرا پناهجویان از حقوق ویژهای برخوردارند که مهاجران عادی از آن بیبهرهاند.

حقوق پناهجویان در اتحادیه اروپا
اتحادیه اروپا دارای قوانینی سختگیرانه اما حمایتی برای پناهجویان است. برخی از مهمترین حقوق پناهجویان در اروپا عبارتند از:
حق درخواست پناهندگی: هر فردی که به اروپا وارد شود، میتواند درخواست پناهندگی بدهد، حتی اگر مدارک کافی نداشته باشد.
عدم بازگردانی به کشور مبدأ: هیچ کشوری در اتحادیه اروپا حق ندارد پناهجویی را که ممکن است جانش در خطر باشد، به کشورش بازگرداند. این قانون تحت عنوان “اصل عدم بازگشت“ شناخته میشود.
دسترسی به روند قانونی عادلانه: دولتها موظفاند درخواستهای پناهندگی را بهصورت عادلانه بررسی کرده و نتیجه را به متقاضی اطلاع دهند.
حق اقامت موقت: تا زمانی که نتیجه درخواست پناهندگی مشخص نشده، پناهجو اجازه اقامت موقت دارد.
حق برخورداری از کمکهای بشردوستانه: دولتها موظفاند نیازهای اولیه مانند سرپناه، غذا و مراقبتهای پزشکی را برای پناهجویان تأمین کنند.
حمایتهای مالی و اجتماعی از پناهجویان
بسته به قوانین کشور مقصد، پناهجویان ممکن است از حمایتهای مختلفی برخوردار شوند:
کمکهزینه مالی: برخی کشورها مانند آلمان و سوئد، مبلغی ماهانه برای هزینههای اولیه زندگی پناهجویان اختصاص میدهند. برای مثال، در آلمان یک فرد مجرد پناهجو حدود ۴۵۰ یورو در ماه دریافت میکند.
محل اقامت رایگان یا ارزان: بسیاری از کشورها کمپهای پناهندگی دارند که در آن، افراد تا مشخص شدن وضعیتشان زندگی میکنند. در برخی کشورها، به پناهجویان خانهای کوچک یا کمکهزینه اجاره داده میشود.
حمایتهای حقوقی: پناهجویان میتوانند از وکلای رایگان یا مشاوران مهاجرتی کمک بگیرند تا شانس دریافت اقامت دائم را افزایش دهند.
مطالعه بیشتر: حق و حقوق مهاجران در کشورهای مختلف: قوانین، حمایتها و چالشها
دسترسی به خدمات درمانی و آموزشی
یکی از مهمترین حمایتهایی که کشورهای اروپایی به پناهجویان ارائه میدهند، خدمات درمانی و آموزشی است.
- خدمات درمانی: پناهجویان معمولاً به مراقبتهای پزشکی اولیه مانند درمان بیماریهای رایج و واکسیناسیون دسترسی دارند. در برخی کشورها، پناهجویان میتوانند تحت پوشش بیمه درمانی رایگان یا ارزانقیمت قرار بگیرند.
- آموزش و تحصیل: کودکان پناهجو در بیشتر کشورهای اروپایی میتوانند در مدارس دولتی ثبتنام کنند. برخی کشورها، کلاسهای آموزش زبان رایگان برای کودکان و بزرگسالان برگزار میکنند.
چالشها و مشکلات پناهجویان در اروپا
با وجود تمام این حمایتها، پناهجویان با مشکلات و چالشهای متعددی مواجه هستند:
مدت زمان طولانی بررسی پرونده: در برخی کشورها، بررسی درخواست پناهندگی ماهها یا حتی سالها طول میکشد.
احتمال رد شدن درخواست پناهندگی: همه درخواستها پذیرفته نمیشوند. برای مثال، در برخی کشورها مانند دانمارک، درصد قبولی پناهجویان بسیار پایین است.
محدودیت در یافتن شغل: بسیاری از کشورها به پناهجویان اجازه کار نمیدهند تا زمانی که پروندهشان بررسی شود.
مشکلات اجتماعی و فرهنگی: ادغام در جامعه جدید، یادگیری زبان و پیدا کردن دوستان جدید برای بسیاری از پناهجویان سخت است.
سوالات متداول
۱. آیا پناهجویان میتوانند در کشورهای اروپایی کار کنند؟ بسته به قوانین کشور مقصد، برخی پناهجویان پس از مدتی میتوانند کار کنند. در برخی کشورها، این اجازه تنها در صورت پذیرش درخواست پناهندگی صادر میشود.
۲. اگر درخواست پناهندگی رد شود، چه گزینههایی باقی میماند؟ پناهجویان میتوانند به دادگاه اعتراض کنند یا در برخی موارد، درخواست تجدیدنظر دهند. همچنین، امکان درخواست پناهندگی در کشور دیگری وجود دارد، البته با محدودیتهای قانونی.
۳. آیا پناهجویان میتوانند به کشورهای دیگر اتحادیه اروپا سفر کنند؟ تا زمانی که پرونده پناهندگی در حال بررسی است، معمولاً پناهجویان اجازه خروج از کشور میزبان را ندارند. پس از دریافت اقامت، شرایط سفر متفاوت خواهد بود.

نتیجهگیری: راهی امن برای دریافت مشاوره حقوقی
اگر شما یا یکی از عزیزانتان در مسیر پناهندگی هستید، مشاوره حقوقی معتبر میتواند به شما کمک کند تا روند پناهندگی را بهتر درک کنید و شانس موفقیت خود را افزایش دهید. بسیاری از افراد به دلیل نداشتن اطلاعات کافی، درخواستشان رد میشود یا با مشکلات قانونی مواجه میشوند.
اینجاست که “الو کمک“ به عنوان یک پلتفرم جامع مشاوره آنلاین میتواند شما را نجات دهد! در “الو کمک”، مشاوران حقوقی و وکلای مهاجرتی با تجربه، آمادهاند تا به سوالات شما پاسخ دهند و بهترین راهکارها را ارائه دهند. اگر نیاز به راهنمایی درباره مدارک، قوانین و روند پناهندگی دارید، کافیست به سایت “الو کمک” سر بزنید و با چند کلیک، مشاورهای مطمئن و حرفهای دریافت کنید. امنیت و موفقیت شما، اولویت ماست!